“Kopzorg” minder

COLUMN

Kennen jullie de specht? Bonte specht, groene specht enzovoort? Het is ondoenlijk om alle 225 spechtsoorten op te noemen die bestaan. In Nederland komen zes soorten voor. De groene, de zwarte, grote bonte, middelste bonte en kleine bonte en niet te vergeten de draaihals. In tuinen komt meestal de grote bonte specht, terwijl in het buitengebied de groene specht zich kan laten zien en horen.

Wat een herrieschoppers zijn deze vogels. Paar maanden geleden heb ik nog een groene specht gefotografeerd achter de atletiekbaan van Beverwijk. Gaat zo’n beestje los op het hout, dan kan zijn kop wel tot 22 keer per seconden het hout raken. Enorme krachten komen hierbij vrij. Het koppie van dit vogeltje krijgt zo een G kracht te verwerken van maar liefst 1200 G. Enig idee hoeveel G kracht bij een frontale botsing van auto’s vrij komt? Dit is maar 100 G. Nou ja, maar 100 G! 100 is ook al erg veel. De mens heeft al een flinke hersenschudding tussen de 80 en de 100 G. Arm beest met zijn 1200 G zou je bijna zeggen.

Groene Specht
Foto: Dirk-Jan Prins

Wat blijkt. Als er één dier is, dat goed in staat is om klappen op te vangen, dan is het de specht wel. Wat is G-kracht eigenlijk. Versnelling, maar ook een vertraging. Een vertraging is namelijk negatieve versnelling. Dit wordt gemeten met de eenheid G. Als jij versnelt in een opstijgend vliegtuig of in een snel optrekkende auto zit, dan voel jij dat je met meer dan jouw eigen gewicht tegen de stoel wordt aangedrukt. De G komt van het Engelse gravity. Wij ondervinden ons hele leven versnellingen en vertragingen. Alleen als deze krachten te groot worden, dan kan ons lichaam daar echt niet tegen.

Onderzoekers wilden graag weten hoe het komt dat de specht geen knetterende koppijn krijgt van die enorme klappen. Hierop besloten zij een spechtenkop te bekijken in een CT scanner die een driedimensionaal beeld van de kop kon maken. De onderzoekers ontdekten vier belangrijke onderdelen in de spechtenkop die de klappen kunnen opvangen.

1. De snavel is zeer sterk maar wel elastisch. 2. Bovendien zit tussen de snavel en de hersentjes van de specht een laag poreus bot. Deze koraalachtige laag, absorbeert lage-frequentie-trillingen. Zo kunnen deze trillingen niet doordringen tot de hersentjes. 3. Onder aan de tong van de specht zit een elastische ondersteuning. Deze loopt door over de hele schedel. Dit tongbeen verdeelt de klap gelijkmatig over de hele schedel. 4. Tussen de schedel en de hersenen zit een zeer dunne laag hersenvocht, waardoor er minder trillingen worden doorgegeven van de schedel naar de hersenen. Dit zijn samen vier verschillende mechanismen die er voor zorgen dat de hersenen van de specht goed beschermd zijn tegen alle klappen. Zo kunnen spechten koppijnloos door het leven..

flight recorder

Kan de mens met deze kennis aan de slag? Ja dit kan. Want de mens is er in geslaagd een cilinder te ontwikkelen op het principe van de kop van de specht. Deze cilinder kan het ongelooflijke getal van 60.000 G opvangen. Deze enorme bescherming hebben wij hard nodig. Denk eens aan de vluchtrecorder van een vliegtuig. Als de klap van een vluchtrecorder meer dan 1000 G is, kunnen wij het wel vergeten om er nog bruikbare data af te krijgen. Dankzij de kop van de specht is de mens binnenkort in staat onverwoestbare vluchtrecorders te bouwen. Even “afkloppen” dat wij dit nare ding nooit nodig hebben.

djp portret
Dirk-Jan Prins







Twitter
Visit Us
Follow Me
Volg mij via e-mail
RSS
INSTAGRAM
Houzz