Luchtacrobaten!

COLUMN

i1020967

Zal ik jullie een geheimpje verklappen? Zwerkbal kan helemaal niet! Nee echt niet! Jullie weten vast nog wel wat dit is. Op een bezemsteel een luchtbalspel spelen in een arena. Harry Potter blijkt dan toch uiteindelijk de beste te zijn. Zonder dat hij met al die kapriolen op zijn snufferd valt. Maar dat kan helemaal niet. Harry heeft geen halters.

Even uitleggen wat “halters”, ook wel kolfjes genoemd, zijn? Dit zijn kleine speldvormige aanhangsels. Een staafje met aan het einde een knopje. Enig idee welk dier deze heeft? Een vlieg! De foto is trouwens van een langpootmug. Bij deze insecten zijn de halters beter zichtbaar. Tijdens de vlucht van de vlieg gaan de halters ook op en neer, net zoals de vleugeltjes. Dit doen zij dan met dezelfde snelheid als de vleugeltjes. Maar dan wel in tegengestelde richting. Zo krijgen deze halters een gyroscopische werking. Overigens zijn het niet alleen vliegen die uitgerust zijn met halters. Alle tweevleugelige insecten, zoals de vlieg de mug en de langpootmug, hebben halters. 

Foto: natuurfotografe Truus Wijnen

halters-langpootmug

De gyroscoop werkt over het algemeen met een vliegwiel wat snel om zijn as draait. Door deze draaibeweging blijft de gyroscoop in dezelfde richting gaan van het draaien. Komt er een beweging van buitenaf, geen probleem, hij gaat gewoon door. En hier komt geen zwaartekracht of een magnetisch veld bij om de hoek kijken. Eigenlijk zijn gyroscopen zo betrouwbaar, dat de meest nauwkeurige meetinstrumenten met gyroscopen zijn uitgerust. Bijvoorbeeld een zeer nauwkeurig kompas.

Moet je voorstellen dat een vlieg door jullie kamer vliegt en jij niest, dan zou hij als snel, zonder halters, in jouw soep belanden. Zij zouden bij bosjes uit de lucht kukelen. Buiten zou geen vlieg op de plaats van bestemming komen zonder halters. Elke windvlaag zou fataal zijn. Maar niets daarvan. Want achter elke vleugel zit een halter. Zodra er een onverwachte beweging is, kantelen de halters en een ingenieus zenuwnetwerk geeft aan de hersentjes van de vlieg door, gewoon rechtdoor gaan en niet omkieperen. Moet je maar eens een vliegende vlieg proberen te vangen. Kijk maar eens hoe snel hij kan corrigeren en wendbaar is. Een ware luchtacrobaat.

En vervolgens gaat dit onooglijke diertje de mens iets leren. Want deze halters worden nu al toegepast in robots. Dit tegen het omvallen. In micro-mechanische vliegende insecten maar ook in ruimtevaartuigen.

Ik heb geen gyroscopische halters aan de bezemsteel van Harry zien hangen. Harry Potter moet wel een sprookje zijn. 


Widget is loading comments…

Twitter
Visit Us
Follow Me
Volg mij via e-mail
RSS
INSTAGRAM
Houzz