Vliegende “boorinstallatie”

COLUMN

RiesenHolzwespe
BEVERWIJK – Na enkele jaren Griekenland, leer je snel, dat wanneer er een bommenwerper op je afkomt, jezelf rustig moet houden. Zo noemde ik de wespen in Griekenland, die voor mijn gezicht kwamen snuffelen. Het waren snuffelaars eerste klas. Zij blijven stil voor jouw neus hangen. Dan kun je goed zien dat het koppie en de sprietjes de omgeving aan het aftasten is. Vooral rustig blijven, dan krijgen zij vanzelf genoeg van het voor jouw neus hangen. En weg zijn zij. Want door deze wesp wil jij niet gestoken worden, althans, volgens de Grieken. Zij zijn aanmerkelijk groter dan de wespen die wij in Nederland kennen, dacht ik. Laat dit nu niet het geval zijn. Nederland kent meerdere wespen soorten. Zelfs een soort die vier centimeter kan worden. In deze regio komen zij niet veel voor. Dit komt omdat het een wesp is, die het liefst van naaldbomen snoept. En die zijn er niet genoeg in onze omgeving. Maar met harde wind, zoals de laatste storm, zou het mogelijk zijn dat zij hier gezien worden. Of misschien wonen er wel in onze duinen. Dit horen wij dan graag van onze boswachters.

Ik heb het over de houtwesp. Deze bestaat uit twee soorten. De gewone en de reuzen houtwesp. Zij zien er heel anders uit dan de wesp die wij normaal zien. Zoals de naam al doet vermoeden, legt het vrouwtje van deze wesp haar eitjes in hout. Het liefst doet zij dit in oud hout, zoals omgewaaide bomen, die al een beetje aan het rotten zijn. Zij boort met haar legboor, met een enorme precisie, een gaatje in het hout om zo haar eitjes te leggen.

Over deze legboor ga ik even uitweiden. De legboor is een buisvormig orgaan met twee ’zaagbladen’ of ‘boorschachten’ die met elkaar verbonden zijn en naar achteren gerichte zaag-tandjes hebben. De tandjes van de ene schacht zetten zich vast in het hout terwijl de andere schacht een stukje vooruitgaat. Vervolgens zetten de tandjes van die schacht zich vast in het hout terwijl de eerste schacht een stukje opschuift. De legboor maakt snelle zaagbewegingen, waarbij de schachten zich afwisselend vastzetten en vooruitgaan. Zo boort de houtwesp, met minimale inspanning, tot wel twee centimeter in het hout. Daarbij trekt de boor niet krom en breekt hij ook niet af.

In eerdere verhalen heb ik aangegeven, dat de natuur een leerbron is voor de mens. Welk nut kan een dergelijke legboor voor de mens hebben? Keer op keer blijken wij ons voordeel te doen met de door het dierenrijk gebruikte technieken. Want wat blijkt?

Geïnspireerd door deze legboor van de vrouwtjes houtwesp, hebben wetenschappers een prototype van een neuro-chirurgische sonde ontwikkeld. Deze werkt volgens het zaagprincipe van de houtwesp. De sonde heeft een siliciumnaald die uit twee op-en-neer bewegende schachten met minuscule tandjes bestaat. Zo is het mogelijk om met minimale schade tot gebieden diep in de hersenen van de mens door te dringen.

Dit instrument zou nog een bijzonder kenmerk hebben. Want zo legt een wetenschappelijk tijdschrift uit: “In tegenstelling tot de niet buigzame chirurgische sondes, die nu in gebruik zijn, zal het nieuwe op de houtwesp gebaseerde instrument, flexibel genoeg zijn om de veiligste route te nemen. Zo worden tijdens operaties risicovolle gebieden in de hersenen gemeden.” Met het model “houtwespensonde” zijn daarom ook minder incisies nodig om bij moeilijk bereikbare gebieden van de hersenen te komen.

En dit vliegt in ons landje maar vrolijk om ons heen. Mochten jullie een houtwesp tegenkomen, is een nederige buiging op zijn plaats.

 Dirk-Jan Prins 2010a

Widget is loading comments…

 

 

Twitter
Visit Us
Follow Me
Volg mij via e-mail
RSS
INSTAGRAM
Houzz