Uniek dier! De zeekat!

VERHALEN

De zeekat kan van kleur veranderen om zich te camoufleren.

Ooit wel eens iets over gehoord? Hij is dan bijna onzichtbaar. Men zegt dat de zeekat de kameleon is van de zee. Hij heeft allerlei lichaamspatronen en kan vrijwel onmiddellijk tussen deze patronen wisselen. Hoe doet de zeekat dat toch?

De rug van de zeekat op het strand van Wijk aan Zee        Foto: Dirk-Jan Prins

De zeekat verandert van kleur door chromatoforen te gebruiken, een speciaal soort cel dat zich onder zijn huid bevindt. Chromatoforen bevatten een met kleurpigment gevuld zakje en worden omgeven door piepkleine spiertjes. Als de zeekat zich moet camoufleren, geven zijn hersenen een signaal af, waardoor de spiertjes rond de zakjes worden samengespannen. Vervolgens zetten de zakjes en het pigment uit en kan de zeekat van kleur en patroon veranderen. De zeekat gebruikt dit trucje niet alleen om zich te camoufleren maar ook om een partner aan te trekken en misschien zelfs om te communiceren.

Technici aan de Universiteit van Bristol hebben de huid van de zeekat nagemaakt. Zij plaatsten schijfjes zwart rubber tussen kleine apparaten die de spieren van de zeekat nabootsten. Toen de onderzoekers de kunsthuid onder stroom zetten, zorgden de apparaten ervoor dat de zwarte schijfjes uitzetten, waardoor de kleur van de kunsthuid veranderde.

Onderzoek naar de spieren van de zeekaten en de zachte structuur die de natuur zo goed kan maken, kan leiden tot kleding die in een fractie van een seconde van kleur kan veranderen. De door de zeekat geïnspireerde kleding zou gedragen kunnen worden voor camouflage. Of gewoon omdat het mooi is.

Maar de zeekat heeft nog veel meer vernuft in huis. TU Delft is bezig met de ontwikkeling van een unieke stuurbare endoscopen die veel meer mogelijkheden bieden bij operaties dan de klassieke stijve endoscoop waarmee artsen al jaren kijkoperaties uitvoeren. In de nieuwste generatie van dit slangachtige instrument zitten technieken die zijn afgekeken van de zeekaat. Deze inktvissoort heeft zeer bijzondere tentakels die hij binnen 30 milliseconden uitschiet en beschikt over 20 miljoen meer gezichtscellen dan de mens. Voor de intuïtieve besturing van het instrument wordt gebruik gemaakt van vernuftige vormgeheugen-technologie geïnspireerd door oude mechanische rekenmachines. NPO heeft een mooie uitzending gemaakt over dit gegeven. Wie geintresseerd is in deze uitzending kan hem hier bekijken.

Wat een ongelovelijke knappe techniek die wij te danken hebben aan een diertje wat ook in onze Noordzee voorkomt. Iedereen die straks een zeekatrug ziet liggen op ons strand, of er weer één aan zijn parkieten geeft, zal er met veel meer respect naar kijken en hieraan terugdenken. Juist omdat wij nu weten dat de zeekat in de toekomst verantwoordelijk zal voor veel geslaagde operaties.

En dit gaat gewoon lukken door een diertje wat voorkomt in die grote plas bij ons voor de deur!

Dirk-Jan Prins

 

Twitter
Visit Us
Follow Me
Volg mij via e-mail
RSS
INSTAGRAM
Houzz